Kamu kurumları, belediyeler ve üniversiteler her gün yüzlerce gelen evrak, dilekçe ve resmi yazı işler. Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) bu evrakı dijital ortama taşıdı; ama hangi evrakın hangi birime gideceğine, hangi dosya planı koduna girileceğine ve neyin acil olduğuna hâlâ çoğunlukla bir kişi karar veriyor. Bu rehber, yapay zekanın EBYS'deki evrak iş yükünü nasıl azaltabileceğini ve kamuda nasıl güvenli biçimde başlanabileceğini anlatıyor.
🏛️ Kurumunuz için değerlendirme mi istiyorsunuz? Verinin kurum ağında kaldığı çözümler için kamu yapay zeka çözümleri sayfamıza bakın · ücretsiz keşif.
Yapay zeka EBYS'de ne yapabilir?
- Gelen evrak sınıflandırma: Evrakın konusu, türü (dilekçe, bilgi edinme başvurusu, kurumlar arası yazı) ve ilgili birim tahmin edilir.
- Yönlendirme önerisi: Evrakın hangi birime havale edilmesi gerektiği öneri olarak sunulur; son kararı yetkili personel verir.
- Dosya planı kodu önerisi: Geçmiş kayıtlardan öğrenerek evrak için uygun dosya planı kodu önerilir.
- Taranmış evrakta arama: Kâğıttan taranmış eski evrak OCR ile metne çevrilir; arşivde içerikle arama yapılabilir.
- Özetleme ve öncelik: Uzun yazıların kısa özeti çıkarılır, süreli işler ve son tarihler işaretlenir.
- Benzer evrak bulma: Aynı konudaki önceki yazışmalar ve verilen cevaplar personelin önüne getirilir.
Neden "karar" değil "öneri"?
Kamuda yapay zekanın görevi personelin yerine karar vermek değil, karar verecek kişinin işini hızlandırmaktır. İletişim Başkanlığı'nın kamu kurumları için hazırladığı yapay zeka sözlüğü de vatandaş başvurularının konuya göre ön sınıflandırılmasını örnek bir kullanım olarak verir ve denetimsiz kullanımın kamu güvenini zedeleyebileceği uyarısını yapar. Bu yüzden doğru tasarım şudur:
- Sistem her evrak için bir öneri ve bir güven skoru üretir.
- Düşük güvenli öneriler otomatik uygulanmaz; personel onaylar veya düzeltir.
- Her öneri ve kararın kaydı tutulur; sonradan denetlenebilir.
- Personelin düzeltmeleri modelin zamanla daha doğru çalışması için kullanılır.
Veri güvenliği: neden kurum içi (on-premise)?
Kamu evrakı kişisel veri ve gizli bilgi içerir. Bu tür projelerde OCR ve dil modeli kurumun kendi sunucusunda çalışır; evrak internete veya yurt dışındaki bir servise gönderilmez. Açık kaynaklı dil modelleri bu kurulumu mümkün kılar (ayrıntı: kurum içi yapay zeka). KVKK açısından veri envanteri, erişim yetkileri ve kayıt tutma ayrıca planlanmalıdır. Ayrıntı: KVKK uyumlu yapay zeka rehberi.
Mevcut EBYS ile entegrasyon
Yapay zeka mevcut EBYS'nin yerini almaz; onun yanında çalışan bir katmandır. Entegrasyon EBYS'nin sunduğu servisler (API, veritabanı görünümü veya dosya aktarımı) üzerinden yapılır. Kamudaki EBYS kurulumları elektronik belge yönetimi standartlarına ve resmi yazışma kurallarına uygun çalıştığı için, yapay zeka katmanı kayıt yapısını değiştirmeden sadece öneri üretecek şekilde tasarlanır.
Nasıl başlanır: pilot proje
- Bir birim seçin: En yoğun evrak alan birim (örneğin yazı işleri veya bilgi edinme) iyi bir başlangıçtır.
- Geçmiş veriyle ölçün: Anonimleştirilmiş geçmiş evrak üzerinde modelin doğru birimi ve kodu ne oranda bulduğu ölçülür.
- Gölge modda çalıştırın: Sistem birkaç hafta yalnızca öneri üretir, personel mevcut düzende çalışmaya devam eder; öneriler gerçek kararlarla karşılaştırılır.
- Sonuca göre genişletin: Ölçülen fayda yeterliyse diğer birimlere yayılır.
Bu yaklaşım, büyük bir bütçe ayırmadan önce yapay zekanın kurumunuzun evrakında gerçekten işe yarayıp yaramadığını görmenizi sağlar.
Maliyet
Maliyet evrak hacmine, birim sayısına ve kurum içi donanım ihtiyacına göre değişir. Referans olarak sitemizde yayınlanan 2026 aralıkları: taranmış evrak için OCR çözümleri 45.000–180.000 TL, kurum içi (on-premise) dil modeli kurulumları 150.000–500.000+ TL. Pilot proje bu rakamların altında başlayabilir; kapsam ücretsiz keşif görüşmesinde belirlenir. Ayrıntı: OCR ve belge okuma · yapay zeka entegrasyonu.
Ankara'daki yapay zeka çalışmalarımızın tamamı: Ankara yapay zeka firması.
Sık sorulan sorular
Yapay zeka evrakı kendisi havale eder mi?
Önerilen tasarımda hayır. Sistem öneri ve güven skoru üretir; havale kararını yetkili personel verir. Yüksek güvenli rutin evrak için otomatik uygulama kurumun kararıyla açılabilir.
Evrak internete gönderilir mi?
Hayır. OCR ve dil modeli kurumun kendi sunucusunda çalışacak şekilde kurulabilir; evrak kurum ağından çıkmaz.
Mevcut EBYS'mizi değiştirmemiz gerekir mi?
Hayır. Yapay zeka mevcut EBYS'nin yanında çalışan bir katman olarak entegre edilir.
Ne kadar sürede sonuç görülür?
Tek birimlik bir pilot, geçmiş veriyle ölçüm ve gölge mod dahil genelde birkaç ay içinde sonuç verir.
Tek birimle başlayan bir pilot planlayalım
Kurumunuzun evrak akışını inceleyip verinin kurum ağından çıkmadığı bir pilot proje kapsamı hazırlayalım. Keşif görüşmesi ücretsizdir.
Kamu yapay zeka çözümleri Ücretsiz keşif görüşmesi